Spring naar content
Dossiers

Digitaal pesten

Internet, msn, chatboxen en sms zijn communicatiemiddelen die inmiddels nauwelijks meer weg te denken zijn uit de leefwereld van kinderen. Over het algemeen hebben kinderen hier veel leuke ervaringen mee maar soms gaat het fout. Chatboxen, msn en sms kunnen een bron van pesterijen zijn. Deze vorm van pesten wordt ook wel digitaal pesten of online pesten genoemd. Hierna vindt u informatie over:

Wat is digitaal pesten

Onder digitaal pesten wordt verstaan:

  • Iemand een gemene email of sms sturen.
  • Iemand uitschelden of belachelijk maken per e-mail, op MSN, in een chatbox of per sms.
  • Iemand een dreigmailtje of dreigsms sturen.
  • Foto's van iemand anders op internet zetten.
  • Een msn-bom versturen. (Het versturen van ontzettend veel berichten tegelijk aan één persoon. Hierdoor kunnen bij die persoon programma's op de computer vastlopen en is hij of zij heel lang bezig om alle berichtjes te verwijderen.)
  • Iemand opzettelijk een virus versturen.
  • Gehackt worden. (Een hacker kan bijvoorbeeld de computer onbruikbaar maken of aan privé informatie komen.)

Cijfers

Enkele cijfers over internetgebruik van kinderen:

  • 98% van de kinderen in Nederland surft op internet
  • 90% van de kinderen msn-t
  • 55% msn-t dagelijks

Enkele cijfers over digitaal pesten onder kinderen:

  • 15% van de kinderen treitert op internet
  • 12% van de kinderen wordt wel eens gepest via internet
  • Meisjes worden vaker digitaal gepest dan jongens
  • 33% pest terug
  • 40% zegt dat klasgenoten soms digitaal gepest worden
  • 15% zegt het vaak voor iemand op te nemen als die via internet gepest wordt.
  • 45% vindt digitaal pesten net zo erg als ‘gewoon' pesten
  • 77% weet wie het doet
  • 56% vertelt dit aan vrienden
  • 37% vertelt dit aan ouders
  • 24% vertelt dit aan de leerkracht

(Bron: www.qrius.nl. Onderzoek onder 500 kinderen van 11 tot 15 jaar in opdracht van Planet Internet, jan 2005. IVO/Instituut onderzoek naar leefwijzen & verslaving, nov 2004.)

Tips voor kinderen: om digitaal pesten te voorkomen

De volgende tips om digitaal pesten te voorkomen kunnen zowel op school als thuis worden besproken en gebruikt.

  • Kijk uit met het geven van je adres en (mobiele) telefoonnummer, maar ook foto's van jezelf of je familie. Je weet nooit wat anderen daar mee doen.
  • Geef nooit zomaar je password, pincode of paspoortnummer aan instellingen of personen die je via internet kent.
  • Vraag je ouders om toestemming als op internet gevraagd wordt een registratieformulier in te vullen.
  • Laat geen onbekenden toe in je contactenlijst.
  • Bedenk dat je op internet nooit zeker weet met wie je te maken hebt.
  • Maak geen afspraakjes tenzij je weet wie het is.
  • Wil je afspreken met iemand die je via internet kent? Spreek dan af op een plek waar veel mensen zijn. Neem iemand mee en laat thuis weten waar je bent.
  • Je anders voordoen dan je bent kan geinig zijn, maar ook gevaarlijk. Ook degene met wie je chat kan anders zijn dan hoe hij of zij zich voordoet. Dat anders voordoen kan leuk zijn, maar jij bepaalt (of de ander met wie je aan het chatten bent) wanneer het genoeg is.
  • Let op wat je doet voor een webcam. Laat je niks wijsmaken. Als jouw foto's of filmpje voor altijd over het internet zwerven krijg je spijt en kun je het niet meer terugdraaien.
  • Wees voorzichtig met pop-up-berichten als 'wil je dit downloaden?' of 'wil je een gratis MP3-speler?'. Klik altijd op 'nee' of klik de pop-up weg. Deze berichten zijn meestal nep en kunnen je computer stukmaken. Als je twijfelt, vraag je ouders om advies.
  • Wees voorzichtig met het openen van bestanden die aan een e-mail zijn gehecht. In deze attachments kunnen virussen zitten, die je computer kapot kunnen maken. Wees extra voorzichtig als je de afzender van de e-mail niet kent! Niet openen dus.
  • Als je iets ziet dat je naar vindt, klik het dan weg. Je hoeft er toch verder niet naar te kijken?
  • Meld vervelende sites bij de volgende meldpunten:
    meldpunt.nl (als je iets ziet op internet wat discrimineert)
    meldpunt.org (als je kinderporno tegenkomt, bijvoorbeeld in spam).
  • Ga zelf niet schelden via mail of chat. Woorden komen harder aan als je ze leest en je kunt niet zien hoe de ander reageert.

Tips voor kinderen: wat je kunt doen wanneer je digitaal gepest wordt

  • Log uit of blokkeer de persoon die naar tegen te doet.
  • Negeer pest-mails. Antwoord niet. Ga niet terug pesten.
  • Maak een printje van de conversatie, mail of ‘rare site' en vraag om hulp bij je ouders en docent.
  • Praat erover met vrienden, ouders of je leerkracht.
  • Voel je niet schuldig als er iets vervelends gebeurt. Het is niet jouw schuld en je hebt het niet zelf uitgelokt.

Tips voor ouders

  • Laat een kind nooit alleen met een computer, zorg dat je je kind kunt zien als hij achter de computer zit.
  • Praat geregeld met uw kinderen over wat ze on line doen en met wie ze praten en toon interesse als je kind iets wil vertellen of laten zien.
  • Surf regelmatig samen met uw kind. Neem de tijd om te zien wat uw kind op het internet doet, wat zijn ofhaarinteresses zijn en leer zelf ook werken met de programma's die uw kind gebruikt.
    Maak duidelijke afspraken met uw kind over het internetgebruik zoals de tijd die online wordt doorgebracht (hiervoor kunnen ook de tips voor kinderen gebruikt worden).
  • Help uw kind een nickname of e-mailadres te kiezen waaruit geen persoonlijke informatie kan worden afgeleid. Voorkom vooral suggestieve namen zoals 'lovelygirl'.
  • Instrueer kinderen om geen persoonlijke gegevens aan onbekenden te geven (adres, telefoonnummer, bankrekeningnummer, etc.).
  • Maak uw kind duidelijk dat de virtuele wereld een schijnwereld is. Wat gepresenteerd wordt als echt kan een verzinsel zijn.
  • Bij jonge kinderen is het nuttig om af en toe de 'history' van de browser te bekijken. Hier kunt u zien waar ze geweest zijn. Instrueer tieners dat de history niet gewist mag worden.
  • Zorg dat er een goede virusscanner op uw pc staat en ververs regelmatig de bijbehorende database van bekende virussen. Vraag uw kinderen het u te melden wanneer de pc 'raar' doet.

Tips voor leerkrachten

  • Neem digitaal pesten serieus!
  • Praat met uw leerlingen over de leuke en de minder leuke kanten van internet. Bespreek ook wat uw leerlingen kunnen doen om pesten te voorkomen of te stoppen (zie tips voor kinderen).
  • Eventueel kunt u met uw leerlingen een internetprotocol opstellen waarin staat beschreven wat uw leerlingen wel en niet mogen doen op internet (op school).
  • De school kan ervoor zorgen dat MSN en andere toepassingen die niet direct het onderwijs dienen, niet toegankelijk zijn op de computers van de school.

Extra informatie

Ouderavond over veilig internet:

  • De stichting De Kinderconsument verzorgd ouderavonden over pesten. Aan bod komen de volgende vragen: Waarom vinden kinderen internet zo leuk? Wat vinden zij zoal op internet? Wat zijn de problemen die kinderen ervaren met internet? Wat zijn de oplossingen? Hoe kunnen opvoeders opvoeden in dit informatietijdperk? Voor meer informatie, zie kinderconsument.nl.

Boek over veilig internet:

  • Slim en safe internetten: Veilig internet voor en door kinderen. Bamber Delver. Verkrijgbaar its4kids.nl/. ISBN 90-809076-1-8. Vives Media B.V. / Stichting de Kinderconsument, 2004. € 6.95.
  • Mijn kind online: Hoe begeleid je je kind op Internet? Justine Pardoen en Remco Pijpers. ISBN 90-6665-577-1. Uitgeverij SWP Amsterdam, 2005.

Internetadressen:

Bronnen

 

Bijgewerkt op 31 januari 2008.

Gezondeschool.nl

Website voor professionals die zich bezig houden met gezondheid en onderwijs